Ekim 7, 2006

DENİZLİ

Posted in DENİZLİ 16:40 pm tarafından imemleket

DENİZLİ’NİN ADI VE YERİ

Denizli
şehri, ilk defa bugünkü şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü 
civarında kurulmuştur. Bu şehir M.O.( 261 – 245 ) yılları arasında, 
Suriye Kralı II. Antiyokustheos tarafından kurulmuş ve karısının adına
izafeten LAODICIA denilmiştir.   Türkler Denizli havalisini
zaptettikten sonra, şehrin suyunun bol bulunduğu  bugünkü Kaleiçi
mevkiine naklettirmişlerdir.   

 

Denizli
adına, tarihi kaynaklarda başka başka isimler olarak rastlamaktayız.
Selçuklu kayıtları ve Denizli mahkemesi serciye sicilleri (Ladik)
ismini vermektedir. Ibni Batuta’nın seyahatnamesi (Tunguzlu)
denilmektedir. Mesalikullebsar’da da (Tunguzlu) olarak
kaydedilmiştir.   

 

Timurlenk’in
zafer namesini yazan, Ser afettin Zemdi (Tenguzlug) ve (Tonguzlug) gibi
iki isimden bahsetmektedir.   Tensiz kelimesi eski Türkçe’de Deniz
demektir. Tunguzlu ise bugünkü  imlasıyla Denizli demektir.   Netice
olarak Denizli adi, Tunguzlu ve Tunguzlu kelimelerinin zamanla  ağızdan
agıza, Denizli kelimesi haline gelmesinden bugünkü seklini almıştır.  

 

KRONOLOJİ

M.O. 4000’ler

Kalkolitik donem

M.O. 3000 – 2000

ilk Tunç Cağı

M.O. 2000 – 1200/1100

Orta Tunç cağı ve Son Tunç cağları

M.O. 1800

Denizli’nin Arz ava Sayasal Birliği içinde yer olması

M.O. 1200

Deniz kavimleri göçü

M.O. 1100’ler

Deniz kavimleri göçüyle Hitit Devleti’nin yıkılması

M.O. 546

Ahamenis Kralı II.Kiros’un Lidya Krallığı’nı ortadan kaldırması

M.O. 360

Hellespontos, Misya, Lidya ve Karya satraplarının Pers merkezi yetkesine bas kaldırışı

M.O. 334

Büyük İskender’in Anadolu seferi ile Denizli yöresindeki Pers etkinliğine son verilmesi

M.O. 246

ll.Antiokus’un karisi Laodikeia’yı ziyareti sırasında Laodikeia kentinin kurulması

M.O. 188

Roma, Bergama, Selevkoslar arasında barış antlaşmasının yapılması

649

Muaviye’nin Kıbrıs seferi

1070

Türklerin Denizli’de ilk kez görülmeleri

1077

Denizli’nin Türklerce fethi

1097

Kentin Bizansın eline geçmesi

1102

l.Kılıç Arslan’ın Denizli’ye fethi

1119

Denizli’nin yeniden Bizans’ın eline geçmesi

1148

Haçlılar’ın Denizli’den geçmeleri

1190

Frederik Barbaros komutasındaki bir Haçlı Ordusu’nun Denizli’den geçmesi

1207

Denizli’nin yeniden Türkler’in eline geçmesi

1259

Türkmenlerin Denizli’nin yönetimini ele geçirmeleri

1288

Denizli’nin Germiyanogulları egemenliğine girmesi

1300 – 1368

Denizli’de İnançogulları egemenliği

1368

Denizli’ni yeniden Germiyanogulları egemenliğine girmesi

1391

Denizli’nin Osmanlılar’ın eline geçmesi

1403

Timur’un Denizli’yi Germiyanoğulları’na geri vermesi

1429

Denizli’nin kesin olarak Osmanlı egemenliğine girmesi

1874

Denizli’de ilk Rüştiye Mektebi’nin açılması

1876

Denizli’de ilk Belediyenin kurulması

1879

İzmir-Aydın demiryolunun Sarayköy’e dek uzatılmasına ilişkin bir antlaşmanın yapılması

1883

Yapılan
yönetim değişikliği ile Denizli’nin Sarayköy, Buldan ve Tavas
kazalarının bağlandığı bir sancak haline getirilmesi

1884

Çal Kazası’nın Denizli sancağına bağlanması

1888

Acıpayam Kazası’nın, Denizli sancağına bağlanması, Sarayköy demiryolu hattının Dinar’a dek uzatılmasının kararlaştırılması

1910

Denizli’nin “Bağımsız Mutasarrıflık” haline getirilmesi

22 Mart 1919

İzmir’de toplanan Reddi İlhak Kongresi’ne Denizli’den bir kurulun katılması

25 Nisan 1919

İstanbul Hükümeti’nin Şehzade Abdurrahim Efendi başkanlığındaki bir öğüt kurulunun Denizli’ye göndermesi

15 Mayıs 1919

İzmir’in Yunanlılar’ca işgali üzerine, Denizli’de bir protesto mitingi düzenlenmesi

16 Mayıs 1919

Yunan işgalinin protesto edilmesi amacıyla Tavas’ta da bir miting düzenlenmesi

17 Mayıs 1919

İşgale karsı Çal’da bir miting düzenlenmesi

29 Mayıs 1919

Denizli’de Redde-i ilhak Cemiyeti’nin kurulması

8 Haziran 1919

Sarayköy’de bir Kuka-yi Milliye Cephesi’nin oluşturulması

10 Haziran 1919

Denizli Heyet-i Milliye’nin kurulması ve Sarayköy cephesinin oluşturulması

3 Ağustos 1919

İstanbul Hükümeti’nin Denizli’de incelemelerde bulunmak üzere Jandarma Genel Komutanı Ali Kemal Paşa’yı göndermesi

7 Ağustos 1919

Denizli
Mutassarrıfı Faik Bey’in Dahiliye Nezareti’ne bir telgraf çekerek,
Kuka-yi Milliye’nin dağıtılması buyruğunu geri çevirmesi

18 Ağustos 1919

Denizli delegelerinin Sivas Kongresi’ne katılmak üzere kentten ayrılması

12 Ocak 1920

Emin Efendi ve Faik Bey’in İstanbul’da toplanan Meclis-i Mebusan’a Denizli milletvekili olarak katılması

21 Haziran 1920

Çopur Musa çetesinin Çivril’i basması

5 Temmuz 1920

Yunanlılar’ın Buldan’a ve Çal’ın bazı köylerine girmesi

8 Temmuz 1920

Demirci Mehmet EFE’nin adamlarından Soketli Ali EFE’nin Denizli’de öldürülmesi

9 Temmuz 1920

Denizli’ye giren Demirci Mehmet EFE’nin, Soketli Ali EFE’nin ölümünden sorumlu tuttuğu 60 kişiyi öldürtmesi

29 Temmuz 1920

Yarbay Nazmı Bey’in 57.Tümen Komutan ive Mutasarrıf vekili olarak Denizli’ye gelmesi

18 Ocak 1921

Çivril’in Yunan işgaline uğraması

1 Nisan 1921

Çivril’in ikinci bir kez işgale uğraması

30 Ağustos 1922

Çivril’in Büyük Taarruzla birlikte Yunan işgalinden kurtarılması

4 Eylül 1922

Buldan’ın işgalden kurtarılması


İLK FETİHLER


Denizli ve havalisinde Türkler ilk defa 1070 yılında görüldüler. Afşin Bey bütün
Anadolu’yu kastettikten sonra Laodikya’yı yağma ederek, Honaz’ı zaptetmiştir.  
1071 yılından sonra Denizli ve çevresi Kutalmışoglu Süleyman Bey’in
mahiyetindeki beyler tarafından fethedilmiştir.   


 


1097 yılında Bizans İmparatoru Alexis Komnenos, Juannis Dukas’ı Bati Anadolu’nun
fethi için görevlendirdikten sonra bu yöre Bizanslılar’ın eline geçti. Bu sırada
Türk Kuvvetleri Orta Anadolu’da bulunuyordu.   Bizanslıların elinde
kısa bir sure kalan bu güzel beldemiz 1102 yılında yeniden Kılıç Arslan
tarafından zapt edilmiştir. Bu tarihten sonra Türk Kuvvetleri Alparslan’ın
komutasında Bizans topraklarına sürekli akınlar yapıyordu. 1119 yılında
Bizanslılar, büyük bir ordu ile Denizli ve havalisine saldırdılar. Az sayıda
Türk Kuvvetlerine sahip olan Alplara bu yöreyi terletmek zorunda kalmıştır.
Ertesi yıl tekrar gelen Bizanslılar Uluborlu taraflarına kadar istila
ettiler.1147 yılında II.Haclı Ordusu Fransız Kralı VIDI Louis’in komutasında,
Ege Bölgesi’nden güneye doğru hareket  ederek, Denizli civarını işgal
etmiştir. Buradan Antalya istikametine hareket eden  Haclı Ordusu’nun oncu
birlikleri Acıpayam Ovası’nı geçtikten sonra, ordusunun ağırlıkları ve artçı
birlikleri ayni yolu takip ederek, Kazıkbeli’nden geçmek için  hareket
etmişlerdi. Fakat orada yapılan çetin gerilla savaşlarında Haclı Ordusu 
çok büyük kayıp vermiştir.   


 


1577 yılında Bizans İmparatoru Manuel Komnenos, Selçuklu topraklarına yeni bir
sefer düzenleyerek Laodikya ve civarını yağma ederek İstanbul’a donmuştur. 
Ertesi yıl Türkler Laodikya’ya gelerek şehri zaptetmislerdir.   Manuel
Komnenos 1176 yılında büyük bir ordu ile Laodikya ve Honaz  civarını geri
almışsa da Selçuklular’la yaptığı savaşta yenilmiştir.  II.Kılıç Arslan
bundan sonra sınırlarını genişleterek Bizans topraklarına akınlar düzenlemiştir.
Atabey komutasında yapılan bu akınlardan Selçuklular büyük  ganimetler elde
ediyordu. Bizanslılar Atabey komutasındaki bu orduyu Sarayköy yakınlarında pusu
kurarak mağlup ettiler. Bu savaşta Atabey şehit oldu.   


 


Bu tarihlerden yavaş yavaş sonra Denizli ilinin doğu kısımlarına Türkler
yerleşmeye başladı. Böylece Türk akıncıları, Küçük Menderes Vadisi’ne kadar
ilerleme fırsatını bulmuşlardır.   1190 yılında II.Haclı Ordusu
Laodikya’ya gelmiştir. Haclı Ordusu Komutanı Frederik Barbaros, Bizanslılar
tarafından sevinçle karşılanmıştır. Buraya yerleşmiş olan Türk boyları,
çadırlarını bırakarak dağlara çekilmişler ve devamlı Haclı ordusuna

düzenlemişlerdir.   Denizli ve havalisi takriben 13. asrin ilk
yıllarında Kiyasettin Keyhusrev tarafından 4 defa fethedilmiştir. Diğer bir
rivayete göre Laodikyalılar tarafından bir Türk  kervanının soyulması
üzerine, Selçuklu beylerinden Mehmet ve Servet beylerin komutasında bir Selçuklu
Ordusu Laodikya Ordusu’nu yenmiş ve haraç olarak bu bölgeyi antlaşma ile
almıştır.   


 


Diğer bir rivayet ise sudur:  12.yüzyıl sonlarında Bizanslıların Burdur’a
kadar  ilerlemeleri üzerine Konya Sultani Osman ve Hüsamettin beyleri bu
bölgeye göndermiştir. Osman Bey Acıpayam Ovası’nı, Hüsamettin Bey de  Çal
taraflarını zaptetmişlerdir.   Denizli ve havalisinin Selçuklulara
bağlı bir beylik halinde teşekkülü  Selçuklu Hükümdarı Kiyasettin Keyhusrev
zamanında 1207 yılında olmuştur.   1209 yılında İznik’i başkent yapan
Theodore Laskaris ile Selçuklular’ın arası açılmıştır. Kiyasettin Keyhusrev,
Laskaris’e Alexios’us tahtına iadesini isteyince, İznik Devleti  ile
Selçuklular, Denizli’nin batısında Alaşehir ile Antiokhia arasında savaşa
tutuştular. İlk seferde savası kazanan Türkler yağmaya dalınca hücuma gecen Rum
askerleri Kiyasettin Keyhusrev’i şehit ettiler. Böylece savasın sonunda galip
gelen Bizanslılar, Bati Anadolu’ya bir sure sahip oldular. Selçuklular ile
Bizanslılar arasında Denizli ve yöresi sinir olarak kaldı. Bugünkü DENİZLİ şehri
bu sıralarda kurulmaya başlamıştır.  


 


İlk olarak Denizli Kalesi Abdullah oğlu Karasundur tarafından yaptırılmıştır. 
Ayrıca bu devrede birçok camii, han ve çeşme de inşa edilmiştir.  
13.yüzyıl baslarında Denizli ve havalisi yeni göçlerle “Uç Bölgesi” olarak
önceden gelenlerle birlikte yoğun bir Türk Topluluğu meydana getirdiler.
Buradaki Türkmenler Rum diyarını fetheden Türk soyundan çokluk bir kavimdir.
Bunlar muhtemelen Menderes Nehrinden deniz kıyısına kadar olan yerlerdeki
yasayanları yağma ederek çocuklarını Müslümanlar arasında satmayı adet
edinmişlerdi. Bu sırada Topurlu-Toguzlıdağı eteklerinde 200 bin Müslüman çadırı
bulunduğu söylenir. Bu Türkmenler uç bolgesinde kona göce yasarlar ve bati
sınırlarını muhafaza ederlerdi.   


 


1257 yılında Denizli’ye gelen Bizans garnizonu, şehirdeki Türklerin 
çoğunluğu karsısında uzun sure kalamadı. Böylece 1259 yılında Denizli 
tekrar Türkmenlerin eline geçmiş oldu.   Bu tarihlerde Denizli
etrafında kümelenen Türkmenler, Hulagu Han’a  müracaat ederek bu bölge için
kumandan istediler. Bu konuda ilhanlı Hükümdarı Hulagu de bir ferman çıkararak
Kulsak isimli bir zati bu bölgeye göndermiştir.  Bölgenin merkezi “Asi
Karaağaç” diye bilinen Acıpayam yöresidir.  


 


Bu Türkmenlerin manevi Türk Lideri “Yatağanbaba ” olması muhtemeldir.  
1261 yılında bu yöredeki Türkmenler, Selçuklular’a bas kaldırınca Selçuklu
Sultani Ruknettin ile Moğollar anlaşarak Türkmenleri mağlup ettiler. Bu sırada
birçok  Türkmen Bizans sınırını geçerek yerleşmişlerdir. Konya’daki “Cimri
İsyanı’nın” bastırılmasından sonra II.Kiyasettin Keyhusrev kendisine yardim
etmeyen Karaağaç Bölgesi Komutanı Ali Bey’i oldurtmuştur. Bundan sonra Denizli
germiyanogulları’nın eline geçer. Bir sure sonra Konya’ya karsı hareket
yapılınca Denizli havalisindeki Türkmenler Karaman, Eşref ve Menteşe
Türkmenleriyle birlikte isyan çıkardılar. Bunun üzerine ilhanlı Sultani Keyhaku
31 Ağustos 1291 de Türklerin üzerine yürüdü.  Böylece ilhanlı hakimiyeti bu
bölgede başlamış oldu.   


 


Bu tarihlerde Germiyanlılar, Alsıroglu’nun kumandasında bugünkü Buldan olan 
Tripolisi zaptettiler(1306). Böylece Denizli’nin Türkleştirilmesi tamamlanmış
oldu.   14.yüzyılın ilk yıllarında Denizli arazisinin düzlük
kısımlarına İnançoğulları yerleşmişti. Kuzey doğusunda Germi yan Beyliği
bulunuyordu. Sucaeddin Bey bir ara istiklal için hareket edince öteden beri
Anadolu’da kuvvetli bir birliğin kurulmasını istemeyen İlhanlı Hükümdarı Timur
tas 1327 yılında Denizli’ye geldi.Suca ettin Bey ona itaat etti.  
Denizli 1366’da bir deprem ile harap olduğu sırada şehir Germi yan hakimiyetine
geçmiştir.   


 


1391 yılında Yıldırım Beyazıt, Denizli topraklarını Osmanlı topraklarına
katmıştır.   1402 yılında Timur, Ankara Savası’nı kazandıktan sonra
Denizli’ye gelmiş, burada  bir sure kaldıktan sonra İzmir yöresini fethe
gitmiş. 1403 yılının ilk aylarında tekrar Denizli’ye dönerek çadır kurmuştur.
Timur bu bölgeyi Germiyanlılara bırakarak ayrılmıştır.   1411 yılında
bir ara bu bölge Karamanogullarının eline geçmişse de 1429 yılında tekrar
Osmanlılara bağlanmıştır.   


 


14.yüzyılın ilk yarısında birbirine akraba olan Türkmenler parçalanmış bir halde
bulunuyorlardı   


TÜRKMENLERE AİT BEYLİKLER VE KAPLADIKLARI SAHALAR   INANCOGULLARI
BEYLİĞİ Denizli’nin kurulduğu düzlükte bulunmaktaydı.   


 


GERMIYANOGULARI BEYLİĞİ Honaz’dan Buldan taraflarına kadar uzanan bir alanda
kurulmuştur.   


HAMITOGULLARI BEYLİĞİ Yören dağı- Bozdoğan’ın doğusundaki saha Karaağaç
mıntıkasına sahiptir.   


 


TAVAS BEYLİĞİ Babadağ’ın güneyindeki araziyi, şimdiki Tavas ve Kale ilçelerinin
sahalarını kaplamaktadır.   Denizli şehri Osmanlıların hakimiyetine
girdikten sonra, yaşantısına sakin bir şekilde devam etmiştir. 1702 – 170
yıllarında vuku bulunan depremlerde 12.000 kişi olmuş, o zamanki Kale civarında
bulunan şehir oturulamayacak hale gelmiştir. Bundan sonra şehir daha yukarıya,
şimdiki merkezine doğru çekilmiştir.  


 


LADİK BEYLİĞİ (İnançoğulları) Laodikya şehrinin sürekli harpler depremlerle
yıkılması üzerine halk Laodikya’nın  bağ ve bahçelerinin bulunduğu, bugünkü
Denizli’ye gelip yerleşmişlerdir. Türkler Laodikya adini kısaltarak Ladik
şehrine sokulmuşlardır, bu şehirde beyliğin ismini de Ladik olarak
kullanmışlardır.   Ladik Beyliği’nin kurulusundan önce Denizli, vali
ve komutanlar tarafından idare ediliyordu. Bu vali ve komutanlar arasında
Ladik’te eser bırakmış olan Seyfettin Karasungur’dur. 30 yıllık valilik ve
komutanlığı sırasında Denizli Kalesi’ni, Akman Kervansaray’ını, birçok çeşme,
camii, han ve hamamlar yaptırmıştır. Karasungur’un  San Kuvvetlerine esir
düşmesi üzerine yerine Ladik ve Honaz emimi olarak Sahip Ataoğulları’ndan
Tabettin Hasan Nasreddin Ali gönderilmiş. Bunların da  Cimri İsyanı’nda
öldürülmeleri üzerine Ladik emirliğine Ali Bey gönderilmiştir. Böylece Sahip
Ataogullarının 1277 tarihine kadar Ladik ve Honaz emirliğinde  kaldıkları
anlaşılmaktadır. Sahip Ataoğulları’ndan Ladik Germiyanogulları’na geçmiştir.
Fakat halkın Germiyanogulları’ndan Ali Bey’i, Giyaseddin II.Keyhusrev’e şikayeti
üzerine Ladik tekrar sahip Ataogulları’na geçmiştir.   


 


Sahip Ata’nın vezirlikten azledilmesi üzerine(1288) Germiyanogulları Ladik’i
tekrar ele geçirmiştir. Ali Sirkin kızının oğlu Bedrettin Murad’ı Ladik
emirliğine tayin etmiştir. Mollaya sinirlenen Selçuklu Sultani Ladik’e kuvvetli
bir ordu göndermiş ve burası tekrar geri alınmıştır. BU tarihten sonra Sucaettin
İnanç Ladik’te 50 yıla yakın beylik yapmış  ve adaletli ve iyi idaresi
sayesinde halk tarafından sevilmiştir.  


 


Ölümünden sonra yerine gecen oğlu Murat Aslan Bey de memleketi iyi idare etmiş,
zamanında Türkçe fatiha tefsiri yazılmış, 3 çeşit para basılmıştır. Bu paraların
biri üzerinde Murat Bey’in adi geçmektedir.   Ibni Batıda Murat bey;i
Denizli’ye gelişinde bugünkü Devlet Hastanesi’nin bulunduğu tepedeki sarayında
ziyaret etmiştir. Seyahatnamesinde bundan bahsetmektedir. Murat Bey’in iktidara
geçiş ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmiyor. Hatta Murat Bey’in mezarına
bile rastlanmamıştır. Fakat Hastane yakınındaki Murat dede mezarı, halk
tarafından Murat Bey’e addedilmekte ve ziyaret edilmektedir. Buğun Denizli’de 
Murat Dede adıyla bir mahalle bulunduğundan, bazı kaynaklara göre bu mezar Ladik
Beyliği ile ilgi derecesi tespit edilemeyen ve Hisar Savası’nda ölen Murat Bey’e
aittir.   


 


Murat Aslan Bey’den sonra oğlu Issak Bey yerine geçmiş kendi adına para
bastırmış fakat 1402’de Timur Anadolu’yu istila edince Denizli’nin idaresi
Germiyanoglu Y akıp Bey’e geri verilmiştir.   Ankara Savası’ndan sonra
bütün Anadolu’yu ele geçiren Timur, bir müddet sonra Kütahya ve Altıntaş’tan
geçip, Ladik’e gelmiş mevsimin sonbahar olması sebebiyle karargahını Denizli’de
kurarak askerlerini kışlaklara göndermiştir.   


 


O vakitler Tonguzlu denen Denizli’de askerlerin hastalanması sebebiyle, Timur
karargahını havası ve suyu daha iyi olan Karcı ve Hisar Koyu sırtlarına çekmiş,
Menteşeoglu Mehmet Bey ile İsfendiyer Bey Timur’u burada ziyaret ederek ona 
1000 at hediye etmişlerdir.  Timur bir sure Denizli’de kaldıktan sonra,
Serinhisar yoluyla Denizli’den ayrılmıştır. Timur’un Denizli’deki kalış
günlerinde Germiyanoglu Yakup Bey kendisini ziyaret  etmiş, Kütahya ve
Denizli’nin idaresini üzerine almak için onu ikna etmiştir. 


 


LADİK’İN OSMANLILARA GEÇİŞİ Ladik Germiyanoglu Süleyman Sah idaresinde iken,
Osmanlı Devleti günden güne kuvvetlenip sınırlarını genişletiyorlardı. Süleyman
Sah ergen Osmanlılar tarafından gelecek tehlikeyi sezerek, kendini emniyete
almak için kızı Devlet hatunu, I.Murat’ın oğlu Şehzade Beyazıt’a vererek
akrabalık kurmuştu (1381).   


 


Kızına çeyiz olarak verdiği yerler arasında Ladik’te vardı. Beyazıt Han
Denizli’de hamam ve bahçe satın almıştır.. Ladik Ankara Savası’na kadar (1402)
Osmanlılar’da kalmış, savaştan sonra Germiyanogullarının yeniden hakimiyetine
giren Ladik,  nihayet yerine geçecek kimsesi bulunmayan Germi yan Hükümdarı
Yakup  tarafından, II.Murat’a bir vasiyetname ve bütün Germeyen ülkesiyle
birlikte verilmiştir (1428). Böylece Ladik kesin olarak Osm ali Devleti’ne
bağlanmıştır.   


 


Ünlü gezgin Evliya Celebi Denizli’ye uğramış ve 300 yıl öncesinin Denizli’sini 
söyle dile getirmiştir.   “Şehrin çevresinde pek çok akarsular ve
goller bulunduğu için bu isim verilmiştir.  Yoksa denizden 4 merhale
uzaktadır. Kalesi düz yerde dörtgen seklindedir. Hendeği yoktur. Çevresi 470
adimdir, 4 kapısı vardır.Kuzeyinde boyacılar, doğusunda semerciler, güneyinde
Yeni Camii, batısında bağlar kapısı bulunur. Kalede 50 kadar silahlı bekçi
vardır ki dükkanları bekler. Asil şehir kalenin dışında 44 mahalle ve 3600
evlidir. Büyüklü küçüklü 57 camii ve mahalle mescidi, 7 çocuk mektebi, 6 hamamı,
17 tekkesi vardır.   


 


Herkes bağlarda oturduğundan ehil ve ayalleri birbirinden kaçmaz. Birbirleriyle
akraba gibi olmuştur. halkı beyaz ve mavi feraceler giyer. Pamuğu, pamuk ipliği,
beyaz ince sade bezli olup, Anadolu’ya sevk edilir. Halkın kazancı “Beyaz
Denizli Bezi” dir. 

DENİZLİ’NİN ADI VE YERİ

 Denizli
şehri, ilk defa bugünkü şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü
civarında kurulmuştur. Bu şehir M.O.( 261 – 245 ) yılları arasında,
Suriye Kralı II. Antiyokustheos tarafından kurulmuş ve karısının adına
izafeten LAODICIA denilmiştir. Türkler Denizli havalisini zaptettikten
sonra, şehrin suyunun bol bulunduğu bugünkü Kaleiçi mevkiine
naklettirmişlerdir.     
Denizli adına, tarihi kaynaklarda başka başka isimler olarak
rastlamaktayız. Selçuklu kayıtları ve Denizli mahkemesi serciye
sicilleri (Ladik) ismini vermektedir. Ibni Batuta’nın seyahatnamesi
(Tunguzlu) denilmektedir. Mesalikullebsar’da da (Tunguzlu) olarak
kaydedilmiştir.   
 
Timurlenk’in zafer namesini yazan, Ser afettin Zemdi (Tenguzlug) ve
(Tonguzlug) gibi iki isimden bahsetmektedir. Tensiz kelimesi eski
Türkçe’de Deniz demektir. Tunguzlu ise bugünkü imlasıyla Denizli
demektir. Netice olarak Denizli adi, Tunguzlu ve Tunguzlu kelimelerinin
zamanla ağızdan agıza, Denizli kelimesi haline gelmesinden bugünkü
seklini almıştır.  
 
KRONOLOJİ
M.O. 4000’ler
Kalkolitik donem
M.O. 3000 – 2000
ilk Tunç Cağı
M.O. 2000 – 1200/1100
Orta Tunç cağı ve Son Tunç cağları
M.O. 1800
Denizli’nin Arz ava Sayasal Birliği içinde yer olması
M.O. 1200
Deniz kavimleri göçü
M.O. 1100’ler
Deniz kavimleri göçüyle Hitit Devleti’nin yıkılması
M.O. 546
Ahamenis Kralı II.Kiros’un Lidya Krallığı’nı ortadan kaldırması
M.O. 360
Hellespontos, Misya, Lidya ve Karya satraplarının Pers merkezi
yetkesine bas kaldırışı
M.O. 334
Büyük İskender’in Anadolu seferi ile Denizli yöresindeki Pers
etkinliğine son verilmesi
M.O. 246
ll.Antiokus’un karisi Laodikeia’yı ziyareti sırasında Laodikeia
kentinin kurulması
M.O. 188
Roma, Bergama, Selevkoslar arasında barış antlaşmasının yapılması
649
Muaviye’nin Kıbrıs seferi
1070
Türklerin Denizli’de ilk kez görülmeleri
1077
Denizli’nin Türklerce fethi
1097
Kentin Bizansın eline geçmesi
1102
l.Kılıç Arslan’ın Denizli’ye fethi
1119
Denizli’nin yeniden Bizans’ın eline geçmesi
1148
Haçlılar’ın Denizli’den geçmeleri
1190
Frederik Barbaros komutasındaki bir Haçlı Ordusu’nun Denizli’den
geçmesi
1207
Denizli’nin yeniden Türkler’in eline geçmesi
1259
Türkmenlerin Denizli’nin yönetimini ele geçirmeleri
1288
Denizli’nin Germiyanogulları egemenliğine girmesi
1300 – 1368
Denizli’de İnançogulları egemenliği
1368
Denizli’ni yeniden Germiyanogulları egemenliğine girmesi
1391
Denizli’nin Osmanlılar’ın eline geçmesi
1403
Timur’un Denizli’yi Germiyanoğulları’na geri vermesi
1429
Denizli’nin kesin olarak Osmanlı egemenliğine girmesi
1874
Denizli’de ilk Rüştiye Mektebi’nin açılması
1876
Denizli’de ilk Belediyenin kurulması
1879
İzmir-Aydın demiryolunun Sarayköy’e dek uzatılmasına ilişkin bir
antlaşmanın yapılması
1883
Yapılan yönetim değişikliği ile Denizli’nin Sarayköy, Buldan ve Tavas
kazalarının bağlandığı bir sancak haline getirilmesi
1884
Çal Kazası’nın Denizli sancağına bağlanması
1888
Acıpayam Kazası’nın, Denizli sancağına bağlanması, Sarayköy demiryolu
hattının Dinar’a dek uzatılmasının kararlaştırılması
1910
Denizli’nin “Bağımsız Mutasarrıflık” haline getirilmesi
22 Mart 1919
İzmir’de toplanan Reddi İlhak Kongresi’ne Denizli’den bir kurulun
katılması
25 Nisan 1919
İstanbul Hükümeti’nin Şehzade Abdurrahim Efendi başkanlığındaki bir
öğüt kurulunun Denizli’ye göndermesi
15 Mayıs 1919
İzmir’in Yunanlılar’ca işgali üzerine, Denizli’de bir protesto mitingi
düzenlenmesi
16 Mayıs 1919
Yunan işgalinin protesto edilmesi amacıyla Tavas’ta da bir miting
düzenlenmesi
17 Mayıs 1919
İşgale karsı Çal’da bir miting düzenlenmesi
29 Mayıs 1919
Denizli’de Redde-i ilhak Cemiyeti’nin kurulması
8 Haziran 1919
Sarayköy’de bir Kuka-yi Milliye Cephesi’nin oluşturulması
10 Haziran 1919
Denizli Heyet-i Milliye’nin kurulması ve Sarayköy cephesinin
oluşturulması
3 Ağustos 1919
İstanbul Hükümeti’nin Denizli’de incelemelerde bulunmak üzere Jandarma
Genel Komutanı Ali Kemal Paşa’yı göndermesi
7 Ağustos 1919
Denizli Mutassarrıfı Faik Bey’in Dahiliye Nezareti’ne bir telgraf
çekerek, Kuka-yi Milliye’nin dağıtılması buyruğunu geri çevirmesi
18 Ağustos 1919
Denizli delegelerinin Sivas Kongresi’ne katılmak üzere kentten
ayrılması
12 Ocak 1920
Emin Efendi ve Faik Bey’in İstanbul’da toplanan Meclis-i Mebusan’a
Denizli milletvekili olarak katılması
21 Haziran 1920
Çopur Musa çetesinin Çivril’i basması
5 Temmuz 1920
Yunanlılar’ın Buldan’a ve Çal’ın bazı köylerine girmesi
8 Temmuz 1920
Demirci Mehmet EFT’nin adamlarından Soketli Ali EFT’nin Denizli’de
öldürülmesi
9 Temmuz 1920
Denizli’ye giren Demirci Mehmet EFT’nin, Soketli Ali EFT’nin ölümünden
sorumlu tuttuğu 60 kişiyi öldürtmesi
29 Temmuz 1920
Yarbay Nazmı Bey’in 57.Tümen Komutan ive Mutasarrıf vekili olarak
Denizli’ye gelmesi
18 Ocak 1921
Çivril’in Yunan işgaline uğraması
1 Nisan 1921
Çivril’in ikinci bir kez işgale uğraması
30 Ağustos 1922
Çivril’in Büyük Taarruzla birlikte Yunan işgalinden kurtarılması
4 Eylül 1922
Buldan’ın işgalden kurtarılması

Reklamlar